Chào các bạn!
Vậy là chúng ta đã có 12 bài viết về các lỗi thường gặp trong quá trình dịch hàng tháng. Trong bài viết tháng này, nhân dịp cộng đồng chúng ta chào đón thêm một số thành viên mới, mình sẽ tổng hợp lại toàn bộ những nội dung chính trong 12 bài viết đó để các bạn dễ nắm bắt. Hy vọng rằng bài tổng hợp này có thể góp phần giúp các bạn cải thiện chất lượng dịch thuật hơn nữa.
(Các bạn có thể bấm vào tiêu đề từng mục để xem bài viết đầy đủ tương ứng.)
“Cách xưng hô” mà mình nói đến ở đây là “you/your” trong các thư/thông báo có lời chào hỏi ban đầu như “Dear…”. Nếu bản thân câu gốc đã là một câu chào hỏi trang trọng như “Dear Sir or Madam” hoặc các bạn chọn cách dịch trang trọng là “Kính gửi…” cho phần mở đầu, thì “you” ở phần sau cũng nên dịch theo cách trang trọng tương ứng như “quý vị, quý khách, ông/bà, anh/chị, v.v.” sao cho phù hợp và nhất quán. Còn nếu muốn dùng cách gọi “bạn/các bạn”, thì lời chào hỏi ban đầu nên là “… thân mến” hoặc đơn thuần là “Xin chào/Thân gửi…”.
Đây là lỗi rất dễ mắc và thường xuyên gặp nếu chúng ta thiếu sự cẩn thận hoặc tinh thần “cảnh giác”. Ví dụ như “Dear Residents of ABC Housing Properties” và “Master Composter in-person certification class”, nếu dịch ngay là “Kính gửi các Cư dân của ABC Housing Properties” và “Lớp chứng nhận học trực tiếp của Master Composter” thì sẽ không chính xác, dẫn đến hệ quả là khách hàng phàn nàn về chất lượng bản dịch. Vậy, khi gặp những từ/cụm từ “mới lạ” hoặc khi thấy cách dịch thông thường có vẻ chưa thực sự rõ nghĩa và hợp lý thì chúng ta không nên vội vàng dịch luôn mà hãy chịu khó tra cứu cẩn thận qua Google Search đã nhé.
Nếu các bạn dịch máy móc hoặc không đọc soát và trau chuốt lại câu dịch trước khi nộp, sẽ dẫn đến trường hợp trong một câu mà xuất hiện nhiều lần cùng một từ không thực sự cần thiết, khiến câu dịch không được trôi chảy và tự nhiên. Ví dụ như từ “các” và từ “và” trong các câu sau đây:
“Các thông báo có thể bao gồm các cảnh báo, âm thanh, các biểu tượng phù hiệu.”
“Tôi đã xem xét lại tài khoản của bạn và thấy rằng bạn chưa thêm AB và BC vào tài khoản của mình, và tôi đã thấy một số vấn đề...”
Để khắc phục, ta có thể bỏ bớt từ “các” khi không thực sự cần thiết và thay từ “và” bằng các từ “cũng như, đồng thời, ngoài ra” hoặc thậm chí là ngắt thành câu mới nếu phù hợp. Các bạn nên đọc bài viết đầy đủ để tham khảo thêm ý kiến đóng góp của bạn Thịnh và bạn Phúc nữa nhé.
Nền tảng dịch thuật của Gengo có một chức năng rất hữu ích đó là cho phép khách hàng và người dịch trao đổi qua lại với nhau nhằm đạt được mục tiêu chung là một bản dịch chất lượng cao. Tuy nhiên, một số bạn đã không tận dụng chức năng này hoặc sử dụng theo cách chưa phù hợp, ví dụ như:
- Thiếu sự trao đổi cần thiết với khách hàng khi có điều gì đó mà các bạn không thể chắc chắn hoặc nhận thấy có sai sót/lỗi trong văn bản gốc, khiến bản dịch cuối cùng không chính xác/đầy đủ/phù hợp.
- Không dùng lời chào mở đầu khi có vấn đề cần trao đổi với khách hàng.
- Gửi dàn trải quá nhiều Comment, mỗi Comment là một câu hỏi, dẫn đến tình trạng là khách hàng bỏ sót các thắc mắc của người dịch.
- Không đọc kỹ phần chỉ dẫn/comment của khách hàng. Đôi khi, khách hàng đưa ra Glossary, chỉ dẫn/yêu cầu cụ thể trong phần Comment, các bạn cần chú ý đọc kỹ để thực hiện cho phù hợp.
Đây cũng là một lỗi mà khá nhiều bạn mắc phải, dẫn đến câu dịch không rõ nghĩa, lủng củng và thiếu tự nhiên. Ví dụ như “You're invited to come to the school on August 11th” dịch thành “Bạn được mời đến trường vào ngày 11 tháng Tám” hay “Looking for different types of ABC styles?” dịch thành “Đang tìm các kiểu ABC khác nhau?”, v.v. Vậy, thay vì chỉ chăm chăm dịch từng từ theo đúng thứ tự trong câu gốc, ta nên nắm bắt đúng ý của câu đó rồi nghĩ xem mình thường sẽ diễn đạt ý đó như thế nào khi nói bằng tiếng Việt. Các bạn đọc bài viết đầy đủ để tham khảo thêm một số gợi ý khác nhé.
Một số bạn có thói quen dịch một lèo mà không để ý xem câu dịch của mình đã viết đúng ngữ pháp tiếng Việt hay chưa, dẫn đến những câu viết không có dấu phẩy ngăn cách giữa các thành phần chính phụ trong câu. Ví dụ như “Xin nhắc lại chúng ta sẽ bắt đầu lúc 8 giờ sáng”; “Cuối cùng quả bóng sẽ dừng lại ở chốt dưới cùng”. Dấu phẩy tuy nhỏ bé nhưng các bạn đừng quên nó nhé, vì “Dấu phẩy có vai trò quan trọng trong khi viết câu. Nhờ dấu phẩy mà câu trong sáng hơn, rõ ràng và dễ hiểu hơn.” (ÔN TẬP VỀ DẤU CÂU (DẤU PHẨY)).
Trong trường hợp văn bản gốc là một khoảng thời gian có chung đơn vị “pm” ở cuối, một số bạn thường chỉ thay “pm” bằng “chiều” hoặc “tối” mà không quan tâm xem cách dịch đó có phù hợp với các mốc thời gian trong tiếng Việt hay không. Ví dụ như “5:30-7:30pm” dịch thành “5:30 - 7:30 tối”; “from 6-8pm” dịch thành “buổi chiều từ 6 giờ tới 8 giờ”. Trong tiếng Anh chỉ dùng duy nhất một từ “pm” để chỉ những khung giờ từ 12:00:00 đến 23:59:59, nhưng trong tiếng Việt thì chia ra cụ thể thành “trưa, chiều, tối, đêm”. Vậy thì khi dịch, ta hãy dùng từ chỉ thời gian tương ứng cho cả mốc thời gian đầu và mốc thời gian cuối, hoặc chuyển sang hệ 24 giờ. Ví dụ: “5:30 chiều – 7:30 tối” hoặc “17:30 – 19:30”.
Đôi khi, chúng ta bắt gặp những văn bản gốc dùng trình tự “tháng/ngày/năm” (tiếng Anh-Mỹ), nhưng nếu ta giữ nguyên trình tự đó khi dịch sang tiếng Việt thì sẽ khiến người đọc bối rối hoặc nhầm lẫn. Để tránh khả năng này, ta hãy viết ngày tháng theo đúng trình tự thông thường trong tiếng Việt là “ngày/tháng/năm” nhé, trừ khi khách hàng có yêu cầu khác hoặc trong bài đã có phần giải thích về trình tự đó. Ngoài ra, các bạn đừng tùy tiện thêm dấu phẩy ngăn cách như “ngày 10 tháng 7, năm 2022”, “ngày 10, tháng Bảy, năm 2022”. Cách viết ngày tháng đúng trong tiếng Việt không có dấu phẩy như vậy, ta có thể viết là “ngày 10 tháng 11 năm 2022”, “ngày 10/7/2022”, “ngày 10-7-2022” hoặc “ngày 10.7.2022”. Các bạn cũng lưu ý viết hoa theo quy tắc thông thường trong tiếng Việt nhé (ví dụ: “thứ Ba”, “tháng Bảy”), trừ khi khách hàng có yêu cầu cụ thể về cách viết hoa khác.
Như các bạn đã biết, một từ không phải lúc nào cũng mang một nghĩa. Vì vậy, thay vì bê nguyên nghĩa thông dụng của từ đó vào câu dịch khiến câu không rõ nghĩa hoặc thiếu tự nhiên, ta cần căn cứ vào ngữ cảnh liên quan để tìm ra nghĩa và cách diễn đạt phù hợp. Ví dụ như “Meet new Christmas theme” nên dịch là “Xin giới thiệu chủ đề Giáng sinh mới!” chứ không phải là “Gặp gỡ chủ đề Giáng sinh mới!”; hoặc “Please drop your student off close to the playground” (ngữ cảnh là Thông báo của nhà trường gửi đến phụ huynh học sinh) nên dịch là “Quý vị vui lòng cho con em mình xuống xe ở gần sân chơi” thay vì “Quý vị vui lòng cho các em học sinh của mình xuống xe ở gần sân chơi”.
Một số bạn vẫn thường dịch “website” là “trang web” trong khi “web page” cũng dịch là “trang web”. Vậy không biết các bạn sẽ dịch thế nào trong trường hợp có cả “website” và “web page” xuất hiện trong cùng một câu, ví dụ: “We’re explaining every web page your website should (and could) contain.” Từ “website” không đồng nghĩa với “web page” nên không thể dịch lẫn lộn như vậy được. Có một cách dịch ngắn gọn và thông dụng cho từ “website”, đó chính là… “website” ^^. Khái niệm này đã được đưa vào sách giáo khoa Tin học lớp 9 và từ lâu đã xuất hiện trong các văn bản chính thức cũng như cổng thông tin điện tử của chính phủ và các bộ ngành tại Việt Nam.
Một số job có sử dụng những cặp thẻ như <></>, {{}}, [[[]]], giúp đánh dấu vị trí để khách hàng thay thế bằng nội dung tương ứng sau khi nhận được bản dịch. Ví dụ: với “{{orgName}} Group” thì cặp thẻ sẽ được thay bằng “Name” của “Group”; với “<0>{{name}}</0> file”, cặp thẻ sẽ được thay bằng “name” của “file”. Khi dịch sang tiếng Việt, mặc dù cần giữ nguyên nội dung bên trong các cặp thẻ đó nhưng ta vẫn phải đặt chúng vào vị trí phù hợp trong câu dịch. Ví dụ: “Nhóm {{orgName}}”; “Tệp <0>{{name}}</0>”.
Trong các Job là thư thông báo của nhà trường gửi phụ huynh học sinh, một số bạn thường dịch “you” là “bạn”, “your students” là “học sinh nhà quý vị”, “staff” là “nhân viên”, “district” là “quận”, “town hall” là “tòa thị chính” mà không để ý đến ngữ cảnh liên quan, dẫn đến dịch thiếu chính xác hoặc không phù hợp với ngữ cảnh. Khi đối tượng nhận thông báo là “các gia đình” thì “you” nên dịch chung là “quý vị”, còn “your students” nên dịch là “con quý vị”. Từ “staff” trong các Job này là cách nói ngắn gọn của “school staff”, ta nên dịch cụ thể là “nhân viên nhà trường”. Từ “district” ở đây là cách nói ngắn gọn của “school district”, thường dịch là “Học khu; Khu học chánh”. Với “Town Hall Event”, chỉ cần google một chút là có thể thấy ngay “Town hall” ở đây nói đến một dạng cuộc họp chứ không phải là “Tòa thị chính”.
Cảm ơn các bạn đã chú ý theo dõi. Nếu thấy bất kỳ điều gì chưa rõ hoặc muốn đóng góp thêm thì các bạn đừng ngại lên tiếng nhé!
0 comments