Xin chào toàn thể các bạn biên dịch viên Anh-Việt của Gengo/Lionbridge!
Đã lâu Forum không hoạt động, mong là các bạn đều khỏe và nhận được nhiều job từ Gengo!
Có lẽ các bạn biên dịch viên gạo cội ở đây vẫn nhớ mình là ai, nhưng vì gần đây có thêm một số bạn mới nên mình sẽ giới thiệu một chút về bản thân nhé. Mình là Hường, Language Specialist của cặp ngôn ngữ Anh – Việt tại Gengo. Mình bắt đầu làm Pro Translator từ năm 2012 và đến năm 2016 thì chính thức đảm nhận vai trò Language Specialist, là người tạo và chấm bài test cũng như review bài dịch của các bạn.
Cũng vì thường xuyên review bài dịch, nên mình nhận thấy có những lỗi/vấn đề mà các bạn thường mắc phải trong quá trình dịch thuật. Trước đây, mình đã từng viết loạt bài “Common translation errors” và bài “Confusing terms/phrases”, hy vọng là các bạn biên dịch viên lâu năm vẫn còn nhớ nội dung ^^. Để các bạn mới tiện theo dõi, mình xin gửi lại đường liên kết đến các bài viết này:
- Common translation errors: (1) Incompliance with Client's instructions: https://bit.ly/3LfMSlQ
- Common translation errors: (2) Incompliance with Vietnamese grammar: https://bit.ly/3vcIm1R
- Common translation errors: (3) Too literal translation: https://bit.ly/3xOIkiv
- Confusing terms/phrases - Discussion & Solutions: https://bit.ly/3Kdm6ZW
Như mình luôn nhắc mỗi khi có một bạn mới gia nhập đội ngũ biên dịch viên của Gengo, các bạn nên dành thời gian tham khảo những bài viết trên để có thể tránh được các lỗi thường gặp. Mình chắc chắn rằng nếu đọc hết, các bạn sẽ thu được khá nhiều kiến thức thú vị và bổ ích (nhờ sự đóng góp rất tận tâm và nhiệt tình của các bạn Trang, Thuy Trang, Uy Nguyen, Thịnh, Duy Tran, Vĩnh Phúc, Hieu Tran, v.v.)
Bắt đầu từ tháng này, nếu không có gì thay đổi, mình sẽ đều đặn viết bài tổng hợp các lỗi dịch hoặc vấn đề mà mình thường bắt gặp trong quá trình review bài dịch hàng tháng. Nếu các bạn có bất kỳ thắc mắc nào hoặc muốn đóng góp thêm thì cũng đừng ngại lên tiếng nhé. Mình thực sự hy vọng rằng chuyên mục này sẽ nhận được sự quan tâm và hưởng ứng của tất cả các bạn, để phần nào giúp chúng ta nâng cao chất lượng sản phẩm dịch và “giữ được chân” khách hàng ^^.
Trong bài viết tháng này, mình muốn tập trung vào một vấn đề tưởng chừng đơn giản mà lại khá nổi cộm, đó là: Dịch cách xưng hô không phù hợp, thiếu nhất quán!
Trong các job dịch thư từ/thông báo bắt đầu bằng “Dear…”, một số bạn thường chỉ tập trung vào nội dung sau đó mà quên mất rằng cách dịch từ “you/your” trong bài cũng cần phù hợp và nhất quán với cách dịch lời chào hỏi ban đầu. Các bạn hãy xem hai ví dụ sau nhé:
Ví dụ 1:
Bản gốc: “Dear Sir or Madam,
We would like to thank you for your participation in the survey.”
Bản dịch: “Kính gửi Ông/Bà,
Chúng tôi muốn cảm ơn các bạn đã tham gia khảo sát này.”
Ví dụ 2:
Bản gốc: “Dear ABC Residents,
Thank you for being patient”
Bản dịch: “Kính gửi các cư dân Chung cư ABC,
Cảm ơn các bạn vì đã kiên nhẫn chờ đợi”
Đọc bản dịch ở hai ví dụ trên, các bạn cảm thấy thế nào? Mình dám chắc là người nhận ở ví dụ 1 sẽ thấy khá là “hụt hẫng”, bởi vì vừa mới được chào trang trọng là “Kính gửi Ông/Bà” thì đến câu sau đã bị gọi ngang hàng là “các bạn” ^^. Trong một dự án khác có ngữ cảnh tương tự, đã có bạn chọn được từ phù hợp hơn khi dịch “you”, đó là “quý vị”. Đơn giản vậy thôi nhưng nếu chúng ta không dùng được cách xưng hô nhất quán với lời chào hỏi ban đầu thì có thể sẽ đem lại ấn tượng không hay cho người đọc/người nhận.
Ở ví dụ 2, bản dịch không thể hiện quá rõ sự đối lập giữa lời chào hỏi và cách xưng hô như ở ví dụ 1, nhưng theo mình là vẫn chưa được phù hợp. Nếu đã dùng “Kính gửi…” thì chúng ta nên chọn cách gọi trang trọng tương ứng, ở đây có thể dùng từ “quý vị” (ở ngữ cảnh khác, các bạn có thể chọn giữa các từ “quý khách, ông/bà, anh/chị, v.v.” sao cho phù hợp). Còn nếu muốn dùng cách gọi “bạn/các bạn”, thì lời chào hỏi ban đầu có thể dịch là “… thân mến” hoặc đơn thuần là “Xin chào/Thân gửi…”.
Tóm lại, như mình thường nhắc khi review bài dịch, các bạn nên căn cứ vào ngữ cảnh liên quan để có cách dịch phù hợp, đồng thời lưu ý dịch thống nhất trong toàn bài. Nếu thấy bất kỳ điều gì chưa rõ hoặc muốn đóng góp thêm thì các bạn cứ chia sẻ nhé. Cảm ơn các bạn!
5 comments
Chào chị Hường yêu quý của em và mọi người, hihi.
Lâu lắm rồi mới thấy bài của chị.
Cảm ơn chị về rất nhiều bài viết đầy chất lượng và tâm huyết, cũng như các góp ý đầy hữu ích trong từng bài review. Chính những điều trông có vẻ nhỏ nhặt này đã giúp khả năng dịch của em , một đứa tay ngang, bớt "phèn" đi đáng kể hihi.
Em thấy một trong những thách thức "khoai" nhất khi dịch là đụng trúng những nội dung chuyên sâu mà lại trúng thứ mình ít hiểu biết nhất. Cảm giác phải mò đọc nội dung về nó mà đôi khi đọc xong vẫn "ủa là sao ta?" haha. Em thấy nó cũng là dạng lỗi dễ mắc nhất khi em dịch, kiểu mình không tra cứu đủ sâu thì có thể hiểu nhầm khái niệm hoặc tra cứu không đến nơi và "use your best judgement" xong toang haha.
Như xưa dịch cái dự án gì của cái tổ chức gì mà hay xét duyệt giấy tờ cấp phép xây dựng, quy hoạch ấy, nó có một đoạn trong đấy xuất hiện từ "hood", nghĩ mái khum hiểu "hood" gì trời, đang đoạn thiết bị lắp đặt trong nhà mà, sau mới biết ý là "vent hood in kitchen"... Hahaha.
Cảm ơn chị Hường đã nhắc đến mình nha ^_^
Sẵn đây, mình muốn nói đến một vấn đề mà mình đã gặp phải nhưng chưa nêu lên. Đó là việc đặt dấu thanh đối với các chữ như "òa, úy"
Trước đây, chị Hường đã chấm lỗi chính tả khi mình viết là "oà, uý".
Theo mình tìm hiểu thì việc đặt dấu thanh kiểu "òa, úy" là kiểu cũ (và được nhiều người sử dụng), còn "oà, uý" là kiểu mới sau này.
Trong mục cài đặt của Unikey cũng có tùy chọn để chúng ta lựa chọn kiểu đặt dấu thanh
Còn nếu gõ văn bản trên iPhone thì lúc nào iPhone cũng đặt dấu thanh theo kiểu "oà, uý".
Và trong bộ sách giáo khoa của NXB Giáo dục thì đã chọn kiểu đặt dấu thanh là kiểu mới "oà, uý".
Mình nghĩ rằng việc đặt dấu thanh như thế nào vẫn sẽ còn tranh cãi nên chị Hường có thể bỏ qua vấn đề chính tả này khi review bài dịch của các bạn/anh/chị/em.
Cảm ơn ý kiến và dẫn chứng vô cùng chi tiết của Phúc nhé. Không ngờ là cái lỗi chính tả từ xa xưa thuở nào ấy vẫn làm bạn băn khoăn đến tận bây giờ ^^ Bạn yên tâm nhé, mình thường bỏ qua những lỗi chính tả như vậy từ lâu lắm rồi.
Sẵn tiện vừa mới dịch một bài của G nên mình chợt nhớ đến chuyện này, cũng có liên quan một chút đến vấn đề xưng hô mà chị Hường đang nói đến. Đó là việc thay đổi dấu câu từ dấu phẩy thành dấu chấm than khi xưng hô.
Thật ra thì chuyện này cũng là yêu cầu của khách hàng G. Nếu các bạn dịch bài của G thì thấy rằng trong tệp hướng dẫn của G có hướng dẫn về cách xưng hô như sau
Và ở lời chào cuối thư, chúng ta cũng nên đổi sang dấu câu khác cho hợp lý (dấu chấm câu hoặc dấu chấm than). Mình có thực hiện điều này và chị Hường cũng thấy hợp lý