8

Drodzy Tłumacze!

Mam na imię Piotr. Razem z Katarzyną pełnimy w Lionbridge Gengo funkcję Polish Language Specialist – to właśnie my sprawdzamy Wasze tłumaczenia w ramach wyrywkowej kontroli jakości. Ten post jest pierwszym z nowego cyklu na forum, w którym będziemy dzielić się z Wami naszymi spostrzeżeniami i radami. Mamy nadzieję, że każdy znajdzie tu dla siebie coś ciekawego. 

Dzisiaj zajmiemy się tematem, który z pozoru nie powinien nikomu sprawiać problemów, a w rzeczywistości jest jednym z najczęstszych błędów w tłumaczeniach na naszej platformie (także poważnych!). Chodzi o liczbę mnogą rzeczowników. 

Być może brzmi to jak żart. Który tłumacz nie radzi sobie z liczbą mnogą w języku polskim!? Jest przecież dziecinnie prosta. Zastanówmy się zatem: jak brzmi liczba mnoga rzeczownika „kot”? Oczywiście, że „koty”! Ale czy zawsze? Spójrzmy na te zdania:

 

  • Tylko jeden kot nie lubi tej karmy, pozostałe ją uwielbiają. 
  • Pod stołem spały dwa koty.
  • Sześć kotów ze schroniska znalazło nowych właścicieli.
  • To wyjątkowa wioska – na jeden dom przypada tu średnio trzy i pół kota.

Wszystkie wytłuszczone słowa to liczebniki z rzeczownikiem „kot” w liczbie mnogiej. Dlaczego jednak za każdym razem ta forma jest inna? To wynik historycznego rozwoju naszego języka. Współcześnie rzeczowniki w polszczyźnie mogą przyjmować kilka różnych form zależnie od towarzyszącego im liczebnika. Oto wszystkie możliwości:

Od tej reguły są pewne wyjątki. Na przykład rzeczowniki rodzaju męskoosobowego mogą równolegle przybierać formę wariantu B i C: dwaj strażacy wchodzą... i dwóch strażaków wchodzi do domu

 

No dobrze. Nawet jeśli ktoś tego nie wiedział, to raczej nie ma problemów z zastosowaniem tych zasad w codziennej komunikacji. Gdy używamy liczebnika, instynktownie stosujemy poprawną wersję rzeczownika (oraz towarzyszących mu przydawek i czasowników). Prawdziwy problem pojawia się jednak w pewnym typowym kontekście w tłumaczeniach. Załóżmy, że klient prosi o tłumaczenie prostego zdania, ale zamiast liczebnika znajduje się w nim zmienna (tag), w miejsce której podstawiane będą różne wartości liczbowe. Na przykład:

There are only [X] hours left to complete the task.

You have [X] new notifications.

Congratulations! We added [X] points to your account. 

 

Jeśli nie znamy wartości liczebnika (a użycie symbolu zmiennej [X] oznacza, że go nie znamy), żadnego z tych zdań nie da się łatwo przetłumaczyć na język polski. Jeśli tłumacz podejdzie do zadania mechanicznie, ryzykuje, że użytkownik zobaczy komunikat z poważnym błędem gramatycznym, np. 

❌ Na ukończenie zadania pozostało tylko 3 godzin. 

❌ Masz 2 nowych powiadomień. 

❌ Gratulacje! Na Twoim koncie dodaliśmy 10 punkty. 

 

W takiej sytuacji musimy spróbować obejść problem, żeby uniknąć błędu, a jednocześnie oddać znaczenie tekstu źródłowego. Niestety tego typu rozwiązania prawie nigdy nie brzmią tak dobrze i naturalnie jak zdanie przetłumaczone od razu z odpowiednim liczebnikiem. Jesteśmy zmuszeni wybrać mniejsze zło. 

Kilka takich przykładów podaje Polish Style Guide. Przypomnę je tutaj i podam parę innych możliwości. Niestety nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania, a wszystko zależy od kontekstu i tłumaczonego zdania. Zawsze możliwe jest jednak wyjście, które pozwoli tłumaczowi uniknąć błędu gramatycznego. 

 

Zacznijmy od tego, że najmniej pożądanym (i tylko czasami akceptowalnym) sposobem jest podawanie alternatywnych form w nawiasie lub po ukośniku. Tego sposobu powinniśmy używać tylko w ostateczności – zasadniczo tłumacz nie powinien zostawiać odbiorcy różnych wersji tekstu do wyboru. 

I’ve been your customer for [X] year(s).

Jestem klientem firmy od [X] roku/lat.

 

Zwykle możliwe są lepsze rozwiązania. Najczęściej musimy odejść od struktury zdania źródłowego i dążyć do tego, żeby rzeczownik z liczebnikiem został użyty w mianowniku. Np.:

There are only [X] hours left to complete the task.

✅ Liczba godzin pozostałych na ukończenie zadania: [X]. 

✅ Godziny pozostałe na ukończenie zadania: [X]

 

You have [X] new notifications.

✅ Liczba nowych powiadomień: [X]

✅ Nowe powiadomienia: [X]

 

Czasami możemy zachować strukturę zdania źródłowego, a liczebnik – jako dodatkową informację – podajemy wówczas w nawiasie. Np.:

[X] students uploaded their assignments for you to review. 

✅ Twoi uczniowie ([X]) przesłali zadania domowe do sprawdzenia. 

 

You have [X] new notifications in your inbox.

✅ Masz nowe powiadomienia ([X]) w skrzynce odbiorczej.

 

Często najlepszym sposobem jest zastosowanie standardowego skrótu, który ukrywa końcówki fleksyjne i sprawia, że zdanie wygląda poprawnie z dowolnym liczebnikiem. Np.:

There are only [X] hours left to complete the task.

✅ Na ukończenie zadania masz tylko [X] godz.

 

Congratulations! We added [X] points to your account. 

✅ Gratulacje! Na Twoim koncie dodaliśmy [X] pkt.

 

Your result: [X] minutes [Y] seconds

✅ Twój wynik: [X] min [Y] s

 

Maximum capacity: [X] people.

✅ Dopuszczalne obciążenie: [X] os.

 

W pozostałych przypadkach zadanie tłumacza polega na znalezieniu w języku polskim takiej struktury, która nie będzie powodowała oboczności. Może to być dobór odpowiedniego przyimka lub wyrażenia, a czasami nawet zmiana rzeczownika na inny o zbliżonym znaczeniu. Np.:  

I’ve been in this business for [X] years.

Zamiast: Pracuję w tej branży [X] lat(a).

✅ Pracuję w tej branży od [X] lat. 

 

You can select up to [X] files.

Zamiast: Możesz wybrać maksymalnie [X] pliki/plików.

✅ Możesz wybrać do [X] plików.

 

His route was [X] kilometers long.

Zamiast: Trasa miała [X] kilometry(-ów) długości.

✅ Pokonał trasę o długości [X] kilometrów. LUB jak wyżej: Trasa miała [X] km długości.

 

Minimal stay duration: [X] nights.

Zamiast: Minimalna długość pobytu: [X] noce(-y).

✅ Minimalna długość pobytu: [X] dni.

 

Wskazówka: 

Jeśli w tekście źródłowym rzeczownik po zmiennej jest w liczbie mnogiej, a z kontekstu wynika, że użycie wartości ułamkowych jest mało prawdopodobne, wystarczy w myśli podstawić sobie w miejsce zmiennej dwie wartości: 25 (wariant B i C z tabeli powyżej). Jeżeli w obu przypadkach zdanie brzmi poprawnie, będzie tam pasował każdy inny liczebnik i nie trzeba wymyślać innych wersji. Np.:

You can send the invitation link to [X] people. 

Możesz wysłać link z zaproszeniem do [dwóch ✅, pięciu ✅] osób. 

✅ Możesz wysłać link z zaproszeniem do 2, 6, 13, 132, 500, tysiąca… osób.

 

Znacie jakieś inne sposoby na radzenie sobie ze zmiennymi liczbowymi w tłumaczonych tekstach? Koniecznie napiszcie o tym w komentarzach poniżej. Wpisujcie też swoje pytania oraz pomysły na kolejne tematy, o których chcielibyście poczytać na forum.

– Piotr

 






0件のコメント

サインインしてコメントを残してください。